हिंदू मराठी नववर्षाचा प्रारंभ म्हणजे , चैत्र शुक्ल प्रतिपदा अर्थात ‘गुढी पाडवा’. असं म्हणल जात कि हजारो वर्षांपूर्वी राम रावणाचा पराभव करून वनवासातून परत आल्यावर त्याचे स्वागत, तो आल्याचा आनंद म्हणून प्रत्येकाच्या दारात गुढी उभारून ‘गुढी पाडवा’ हा सण साजरा केला जातो.

निसर्ग सौंदर्यांने नटलेला असतो, सगळ्या निसर्गात चैतन्य फुललेले असते, सर्व झाडांना पालवी फुटलेली असते, वसंत ऋतूच्या आगमनाने सृष्टी प्रफुल्लित झालेली असते, बहरून आलेलं ते निसर्गाचं रूप गुढी पाडव्याच्या सणाने अजूनच रम्य होते, ती थंड पहाट, तो पक्षांचा किलबिलाट ते कोकिळेचे कूजन हा अनुभवच हवाहवासा वाटणारा आहे….

गुढीला नवी साडी, साखरेची माळ, ते कडूलिंबाचे पान त्याचा तो मान, तो कलश ती फुलांची माळ, ती काठी, ती उंच उभारली जाणारी गुढी हे विजयाचेच प्रतीक मानले जाते. हे मराठी नववर्ष सर्वाना सुखाचे, समाधानाचे ,आरोग्याचे आणि आनंदाचे जावे, जुने दुरावे आणि रुसवे फुगवे विसरून एक नवी सुरुवात अगदी निसर्गप्रमाणेच आपणही करण्यासाठी हि एक छान वेळ आहे. हा एक असा सण आहे की जो चैतन्य घेऊन येतो आणि मरगळहि दूर करतो, उत्साहाला उधाण आणणारा ‘गुढी पाडवा’ हा सण आपल्या सर्वांच्या आयुष्यात खूप सुखसमृद्धी आणि भरभराट घेऊन येवो. हि ईश्वराला प्रार्थना…

सुसिमा

https://susima.home.blog/2019/04/05/गुढी-पाडवा/

‘ऋतू हिरवा, ऋतू बरवा’ असं पावसा ळ्याबद्दल म्हणलं जात…पण रखरखते ऊन, त्या उष्ण झळा, दूरवर दिसणारे ओसाड माळ त्यावरील मृगजळ, खुप उकाडा आणि जीवाची काहिली घेऊन येतो तो उन्हाळा. त्यामध्ये जागतिक तापमान वाढीमुळे सततची होणारी तापमान वाढ यामुळे उन्हाळ्याचे दिवस त्रासदायक होत आहेत. पण ही झाली नाण्याची एक बाजू.

शिशिरातली पानगळ संपते आणि एक चैतन्यामयी सोनेरी पहाट घेऊन उन्हाळा सुरु होतो. सर्व सृष्टी बहरते, नटते. रुक्ष वाटणाऱ्या झाडांना पालवी फुटते, आंबा मोहराने फुलून जातो, पळस लालेलाल होतो, गुलमोहराचे फुलणे तर पाहत राहावंसे वाटते, काजू-फणसाची झाडे फळांनी लकडून जातात, चाफा तर वेड्यासारखा बहरतो त्याचे पान कुठे दिसतच नाही, चिंचानी झाडे भरून जातात, तू रातराणी व केवडाही फुलून जातो त्याचा तो धुंद करणारा सुवास सगळ्यांनाच हवाहवासा वाटतो, करवंदीच्या जाळ्या पांढऱ्या फुलांच्या नक्षीने भरून जातात, अगदी कडुनिंब सुद्धा फुलून जातो , त्या फुलांचा धुंद करणारा सुगंध….या वेळी या झाडांना पाणी घातले तर सुटणारा मातीचा मृदगंध या सगळ्याची मजा काही औरच असते.

होळीत थंडी जळून जाते आणि उन्हाळा खऱ्या अर्थाने सुरु होतो, पर्यायाने उन्हाच्या झळा लागतात, अशा वेळी जर एखाद्या वडाच्या झाडाखाली उभे राहिलो तर मिळणारा गारवा ती हलकीशी वाऱ्याची झुळूक हि स्वर्गसुख देऊन जाते नाही का?? ऊन रखरखत असलं तरी अशा उन्हाळ्यात कैरीचं पन्ह, कोकम सरबत, लिंबु सरबत, जिरा ताक, लस्सी, उसाचा रस, माठातलं वाळा घातलेलं, आत्मा तृप्त करणार थंड पाणी, द्राक्ष, करवंद, जांभूळ, टरबूज, कलिंगड अशा रसदार फळांचा आस्वाद, पोहायला जाणे आणि शिकणे याचा आनंद फक्त आपण उन्हाळ्यातच घेऊ शकतो… मुलांच्या परीक्षाही संपलेल्या असतात मे महिन्यात त्यामुळे मुले मामाच्या गावी जायला आतूर असतात, मामाच्या गावाशी नाते जोडून ठेवणारा आणि त्यामुळे सासुरवाशिणीना हा मे महिना हवाहवासा वाटतो. त्यातच पर्वणी म्हणजे चैत्र महिन्याची सुरुवात ‘गुढी पाडवा’ हा मराठी नववर्षाची सुरुवात करून देणारा हिंदूंचा महत्वाचा सण, हा सण ऋतूला एक वेगळंच महत्व प्राप्त करून देतो.

उन्हाळा ऋतूतील आणखी एक छान गोष्ट म्हणजे , वसंत ऋतू चालू झाल्याने निसर्गात खाद्य मोठया प्रमाणात उपलब्ध होत असल्याने पक्षांचा विणीचा हंगाम सुरू होतो. पक्षांचे ते एकमेकास साद घालणे मन तृप्त करून जाते..कोकिळा सुरेल आवाजात गाते तिची सुंदर तान या ऋतुतच ऐकायला मिळते. दिवस उजाडताच थोड्या थंड वातावरणात पहाटेपासून होणारी पक्षांची किलबिल मनाला एक वेगळा उत्साह देते.. जगण्यास उभारी देते.

दिसताना हा उन्हाळा खूप रखरखता वाटत असला तरी खूप बहरणारा, सृष्टी फुलवणारा, नटणारा ,सुगंध दाही दिशांत उधळणारा आणि पुढे येणाऱ्या पावसाळ्याची चाहूल देणारा आहे….त्यामुळं हा उन्हाळा हवाहवासा वाटणारा असाच आहे….

– सुसिमा .

संपली पानगळ शिशीरातली,

जाणार संपून रुक्षपणा आता,

करुनि कोकिळा कूजन, गायन

उभी स्वागतास वसंत येता.

कोवळी पालवी वृक्षा फुटे,

आंबा मोहोर घेऊनि फुले,

गुलमोहरही बहरून गेला,

शालू हिरवा धरित्री नेसे.

प्रवास दिशेने वसंत ऋतूच्या,

चैतन्यपूर्ण वरदान असे,

संपून जाता उदासपणा,

सृष्टी प्रफुल्लित होत असे.

साद घालतो सखा सखीला,

हंगाम विणीचा सुरु होत असे,

पक्षी सुरेल गायन करुनि,

हाक सख्या ते देत असे.

असेल कितीही ऊन चैत्राचे,

थंड गारवा लाभत असे,

वातावरणही फुलून गेले,

किमया हि विधात्याची असे.

– सुसिमा .

https://susima.home.blog/2019/03/25/बहर-वसंताचा/