यावर्षी 18 जुलै 2023 पासून अधिक श्रावण महिन्याला सुरुवात झाली व त्याची सांगता 16 ऑगस्ट 2023 रोजी झाली.या अधिक महिन्याला अधिक मास, पुरुषोत्तम मास, मलमास किंवा मराठवाड्यातल्या भागात या महिन्याला धोंडा महिना असेल म्हटले जाते….या महिन्यात जावयाला वाण देण्याची परंपरा फार वर्षापासून चालत आली आहे….मुलीच्या आई वडिलांना मुलगी व जावई हे लक्ष्मीनारायण वाटतात ,म्हणून त्यांना घरी बोलावून त्यांचा मानसन्मान करून त्यांना चांदीचे वाण दिले जाते ….
अधिकमासात जावई व मुलीला वाण देणे, त्यांना पोषाख घेणे ही परंपरा आजकाल आपल्याला सर्वत्र पाहायला मिळते …..काही वर्षांपूर्वी फक्त लग्न झाल्यानंतर पहिल्या अधिक महिन्यातच अधिकवाण दिले जायचे, परंतु आता प्रत्येक अधिक महिन्यात वाण देण्याची परंपरा सुरू झाली आहे….
सध्या लग्न समारंभ, वाढदिवस ,डोहाळे जेवण, बारसे असे अनेक कार्यक्रम समाजामध्ये खूप मोठे साजरे केले जातात..समारंभांमध्ये खूप पैसे खर्च केले जातात ,कपडे ,दागिने यांची वारेमाप खरेदी केली जाते व दिखावा करण्यासाठी लाखो रुपये खर्च केले जातात..त्यामुळे या समारंभाचा मूळ हेतूच नष्ट होतो…. लोकांचे, नातेवाईकांचे मानपान रूसवे-फुगवे यातच समारंभ संपून जातो …
आज काल शिकलेल्या, सुशिक्षित लोकांना हे सर्व अवडंबर समजते..पण आपणही त्याचा आवाका किती वाढवावा हे आपल्यावर अवलंबून असते…या सर्व अशा प्रथांमध्ये ज्या चांदीच्या सोन्याच्या वस्तू भेट दिल्या जातात ,त्यांचा आपण किती उपयोग करतो हे प्रत्येकालाच माहीत असते.समाजाची आर्थिक साक्षरता ही वाढवण्याची गरज आहे …भरमसाठ कपडे, दागिने खरेदी करण्यापेक्षा तेच पैसे थोडे काटकसरीने वापरले तर त्यांची बचतही होऊ शकते… गरजेच्या वेळी त्यांचा उपयोग होऊ शकतो…
समारंभ साजरे करणारे लोक फक्त समारंभ साजरे करत नाहीत, तर त्या सर्व समारंभाचे फोटो व्हाट्सअप, फेसबुक अशा सोशल मीडियावर अपलोड करतात..त्यामुळे स्टेटस बघून लोकांमध्ये मोठे समारंभ साजरे करण्याची स्पर्धा लागते त्यामुळे या गोष्टीचे प्रमाण अजूनच वाढत जात आहे. हे सर्व समारंभ साजरे करण्यासाठी ज्या लोकांची, ज्या मुलीच्या आई-वडिलांची परिस्थिती नसते त्यांना हे सर्व शक्य नसते…त्यावरून मुलीला सासरचे लोकही त्रास देतील, या भीतीपोटी कर्ज काढून मुलीचे आई वडील सासू-सासर्यांचे,जावयाचे मानपान करतात…मुलीच्या मनाची अशा पद्धतीने आयुष्यभर कुचंबना होत राहते…म्हणून सामाजिक बांधिलकी जपण्यासाठी ,सध्या चालू असलेला अधिक मास अशा पद्धतीने न साजरा करता, या पुढचे अधिक मास अशा पद्धतीने साजरे न करता,अधिक महिन्यांमध्ये नात्यातील जिव्हाळा वाढावा, म्हणून मुलीला व जावयाला घरी ब बोलावून त्यांना शुभाशीर्वाद देऊन, त्यांचा माफक प्रमाणात मान सन्मान केला तरी पुरेसा असतो. त्यासाठी 33 अनारसे ,33 बत्तासे तसेच 33 म्हैसूर पाक वड्या अशा सच्छिद्र पदार्थांची व चांदीच्या भांड्यांची ,सोन्याच्या दागिन्यांची,कपड्यांची काहीच अपेक्षा, काहीच गरज नसते….
अधिक मास, धोंडा महिना या नावाने ज्वेलर्स वाल्यांचा, कापड दुकानदारांचा, बिझनेस भरभराटीला येतो. म्हणून अधिक महिना हा व्यवसाय वाढवण्यासाठी बहाणा ठरतो. सध्या चालू असणाऱ्या असणाऱ्या या अधिक श्रावण महिन्यात आपल्या सर्वांच्या जीवनात खूप सुबत्ता येवो..भरभराट होवो…. म्हणून अधिक महिन्यात सर्व अधिक न करता माफक प्रमाणात करावे हीच…हीच माफक अपेक्षा…
– सुसिमा थोरात.
18/08/2023.
@All rights are reserved.










